میکروسکوپ چیست و چه کاربردی دارد؟

برای بررسی ساختار سلول و نمایش گلبول های قرمز و دیدن اتم هایی مثل الکترون و پروتون و نوترون و امکان تصویر برداری سه بعدی از ساختار داخلی سلول یا اتم یا اجزایی که با چشم مسلح قابل دید نمی باشد از انواع میکروسکوپ ها استفاده می شود حتی امروزه میکروسکوپ ها به قدری پیشرفت کرده اند که امکان دیدن کپسید ویروس ها و شناسایی ان ها نیز وجود دارند.در ادامه به معرفی تاریخچه و انواع میکروسکوپ و ساختارو نحوه کاربرد ان را بررسی خواهیم کرد.

تاریخچه میکروسکوپ :

دغدغه دانشمندان برای بررسی ساختار سلول و ویروس ها و باکتری ها از سال ۱۶۵۰ میلادی به وفور دیده میشد . با ظهور میکروسکوپ هایی با ساختار شیشه های منحنی در ابتدا و انتهای یک لوله فلزی محدودیت برای دیدن اجسام ریز کنار گذاشته شد. واژه میکروسکوپ از دو واژه میکرو و اسکوپ که به ترتیب به معنای کوچک و دیدن می باشد گرفته شده است.

مکانیزم میکروسکوپ :

برای اشنایی با نحوه کارکرد میکروسکوپ باید با مفاهیم بزرگنمایی و قدرت تفکیک و کنتراست اشنا شویم.

بزرگنمایی : هر میکروسکوپی دارای عدسی مخصوص برای بزرگ نمایی می باشد.اگر نسبت اندازه واقعی نمونه به اندازه واقعی ان را اندازه بگیریم بزرگنمایی نمونه به دست می اید.

قدرت تفکیک: اگر دو شی نزدیک به هم را به صورت دو شی مجزا از هم تفکیک نماییم قدرت تفکیک دو شی را به دست اورده ایم که این ویژگی به دو عامل کیفیت عدسی ها و طول موج نور تابیده شده بستگی دارد.

کنتراست : اگر میکروسکوپ شما بین بخش های یک نمونه تفاوتی در نظر بگیرد کنتراست نمونه را بررسی کرده است.

میکروسکوپ آزمایشگاهی

یک میکروسکوپ از ساختار زیر تشکیل شده است که در ادامه همه قسمت های ان را بررسی می کنیم :

شامل عدسی چشمی و منشور و پیچ منشور و صفحه گردان و عدسی شئی و گیره شاریو و صفحه پلاتین و کندانسور و پیج حرکت تند و منبع نور و پایه و پیچ حرکت کند و پیچ حرکت طول و عرض و پیچ تنظیم شدت نور و کلید برق و خط کش مندرج و دسته می باشد.

عدسی چشمی : برای بزرگنمایی تصویری که توسط عدسی شئی به وجود می اید.

پایه : همه قطعات دستگاه روی این ویژگی نصب می باشد.

دسته : که برای جابه جایی دستگاه استفاده می شود.

لوله : دارای دو عدسی چشمی و شئی می باشد که عدسی چشمی  برای بزرگنمایی تصویری که توسط عدسی شئی به وجود می اید تعبیه شده است.عدسی شئی معمولا از چندین عدسی محدب تشکیل شده است.که هر کدام بسته به نوع میکروسکوپ دارای بزرگنمایی متفاوت و مناسبی می باشند.

پیچ حرکات تند و کند : پیج تند باعث جا به جایی سریع تر صفحه پلاتین در جهت عمودی می شود و پیچ حرکت کند با این تفاوت که صفحه را در همان سمت و در حد میکرون جا به جا می کند.

پیچ طول و عرض : این پیچ در پایین صفحه پلاتین قرار گرفته که برای بهتر دیدن نمونه مورد نظر در دو صفحه  طول و عرض می توان صفحه را جا به جا کرد.

صفحه پلاتین : دارای دو خط کش مدرج در صفحات طول و عرض که می توان نمونه مکان مورد نظر را علامت زد.

دیافراگم : شدت نور را کنترل می کند.

کندانسور : مجموعه عدسی های متمرکز کننده نور می باشد.

https://taisizco.com/%d9%85%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%88%d8%b3%da%a9%d9%88%d9%be/

انواع میکروسکوپ :

انواع میکروسکوپ از لحاظ چشمی بر سه نوع می باشد.

میکروسکوپ های تک چشمی و دو چشمی و سه چشمی .

انواع میکروسکوپ ها بر پایه اشکار سازی بر سه نوع بوده و هر کدام دارای زیر دسته می باشد.

میکروسکوپ های نوری که شامل میکروسکوپ های نوری عبوری و نوری بازتابی می باشد.

میکروسکوپ های الکترونی عبارتند از دو نوع روبشی و عبوری می باشد.

میکروسکوپ و انواع آن

میکروسکوپ های پر اب پویشی که در ۶ نوع دسته بندی قرار می گیرند :

  • میکروسکوپ نیروی جانبی
  • میکروسکوپ نیروی اتمی
  • میکروسکوپ نیروی مغناطیسی
  • میکروسکوپ تونلی پویشی
  • میکروسکوپ میدان نزدیک نوری
  • میکروسکوپ ولتاژ پویشی

میکروسکوپ های نوری چه کاربردی دارند :

از این دسته میکروسکوپ ها بیشتر برای ازمایش نمونه زنده استفاده می شود که از چند لنز برای بزرگنمایی اجسام و موجودات که با چشم مسلح قابل دید نمی باشد استفاده می شود.

میکروسکوپ های الکترونی چه کاربردی دارند :

به دلیل بالا بودن قدرت حل کننده و بزرگنمایی این نوع میکروسکوپ ها که برای تصویر سازی از یک باریکه الکترونی استفاده می شود می توان ساختار اجسام کوچکتری را که با نوع نوری قابل دید نمی باشد مشاهده کرد. در میکروسکوپ های الکترونی به جای عدسی های شیشه ای از میدان مغناطیسی شکل برای ایجاد لنز نوری الکترونی استفاده می شود.

نمونه هایی از قبیل میکرو ارگانیسم ها و نمونه های بیوپسی و کریستال ها و… توسط این نوع میکروسکوپ قابل تحلیل و تجزیه می باشد.

این نوع در مقیاس ۵۰۰ پیکو متر می تواند تا ده میلیون برابر بزرگنمایی داشته باشد.از این نوع در مقیاس صنعتی برای تجزیه و تحلیل و شکست نمونه استفاده می شود.

میکروسکوپ های پراب پویشی چه کاربردی دارند :

اگر می خواهیم در مورد خواص حرارتی و الاستیسیته و اصطکاک نمونه اطلاعاتی به دست بیاوریم این نوع میکروسکوپ دارای یک نوع پروب سالم و نوک تیز که فقط یک اتم در ان جای می گیرد به دلیل کوچک بودن ابعاد اندازه گیری می توان در حد نانو متر سطح نمونه را بررسی کنیم.

به دلیل اسیب رساندن نوع الکترونی به نمونه های زنده ( به دلیل ایجاد خلا و پرتو های الکترونی ) از نوع پراب روبشی استفاده میشود.همچنین نمونه را می توان در محلول ابی در شرایط شبه بیولوژیکی بررسی کرد.

همچنین می توان از نوع روبشی برای تعیین خصوصیات سطحی مواد از جمله تخلخل و اندازه دانه و مرز دانه و… استفاده کرد.

اگر بخواهیم یک نتیجه گیری کلی از این مقاله بگنجانیم باید بگوییم از دهه های ۶۰ میلادی نیاز جامعه و بشریت برای استفاده از انواع میکروسکوپ ها در همه حوزه ها احساس می شود. برای اشنایی بیشتر و بهتر با دنیای نانو متری حتی پیکو متری سلول های زنده و اجسام و مواد معدنی به انواع میکروسکوپ ها نیاز داریم .

تایسیز تجهیز

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

.

 

 

 

.
Leave a Reply