موزه «پرنس آف ولز؛» نسخه انگلیسی معماری مغول

موزه «چاتراپاتی شیواجی ماهراج وستو سنگرالایا» یا همان موزه پرنس آف ولز که از موزه های معروف بمبئی در هندوستان به شمار می رود را می توان نسخه انگلیسی معماری مغول دانست.

به گزارش خبرگزاری مهر، خانه فرهنگ ایران در بمبئی در گزارشی که از موزه موسوم به «پرنس آف ولز» این شهر ارسال کرده و آن را برای انتشار در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده، به ویژگی های این موزه مهم در کشور هندوستان پرداخته است که در زیر از نظر مخاطبان می گذرد:

در میان هیاهو و شلوغی شهر بمبئی، برخی از ساختمان ها با شکوه و عظمتی وصف ناپذیر قد علم کرده اند که بقایای زمان استعمار انگلستان هستند. یکی از این بناها به افتخار پرنس جورج پنجم، موزه «پرنس آف ولز» نام گرفته است.

وی در سال ۱۹۰۵ طی سفری به هندوستان، سنگ بنای این ساختمان را بنا نهاد. دیرزمانی از ساخت این موزه نگذشته بود که در سال ۱۹۱۱ معمار آن جورج ویتت «دروازه هند» را روبروی دریا و نزدیک هتل تاج محل بنا کرد تا به واسطه یک طاق عظیم، پرنس ورودی باشکوه و شاهانه به دهلی دربار داشته باشد.

موزه مذکور را می توان به عنوان نسخه انگلیسی معماری مغول توصیف کرد. ساختمان موزه مستطیل شکل بوده و از سه بخش مجزا تشکیل شده است که محل تلاقی آنها از مرکز تا ایوان ورودی است. بالای ورودی ایوان مرکزی یک گنبد عظیم با کاش های سفید و آبی طراحی شده است و زیر گنبد چندین گلدان گل نیلوفر آبی قرار دارد. دور تا دور این گنبد از ردیفی ازقبه هایی تشکیل شده که بالای هر کدام به شکل یک گنبد کوچک ساخته شده است. در این بنا، درونمایه های هندی نظیر دیوارکوب ها و برآمدگی ها با طاق های سبک اسلامی و گنبدهای کوچک تلفیق شده اند. موزه در باغی از درخت های نخل در بستری از گل های رسمی قرار دارد.

این موزه نه تنها در شهر بمبئی بلکه در سراسر کشور نیز جزء بهترین موزه ها به شمار می رود. اشیائی که داخل موزه به نمایش گذاشته شده است، تماما نایاب و قیمتی هستند و با تاریخ هندوستان مرتبط اند و یا ماترک و عتیقه جاتی از کشورهای دیگر هستند. موزه «پرنس آف ولز» منزلگاه دست ساخته های بی شماری از دره ایندوس است که به ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح برمی گردد. همچنین عتیقه هایی از دور «گوپتا» و «مائریا» نیز در این موزه به چشم می خورد. برای دوستداران نقاشی هم بیش از ۲۰۰۰ نقاشی مینیاتور از مدارس هنر هندوستان در این موزه، گردآوری شده است.

این موزه به سه طبقه و چندین گالری تقسیم می شود: هنر، باستان شناسی، دریایی و تاریخ طبیعی و غیره. طبقه همکف شامل بخش مجسمه ها و تندیس ها و تاریخ طبیعی است. این بخش شامل مجموعه بزرگی از پرندگان، مارها و گستره ای از حیوانات از کرگدن گرفته تا میمون و از شیر گرفته تا گوزن هندی را شامل می شود. در گالری طبقه همکف دست ساخته هایی از جزیره «الفانتا» و غارهای «جوگشواری» موجود است.

از سایر مجموعه ها می توان به مجسمه های سفالی از دره ایندوس، نمونه های حکاکی شده بر روی عاج فیل، آثار هنری ژاپنی و چینی، پرتره «آبراهام لینکلن» و مجموعه نفیسی از نقاشی های مینیاتور هند اشاره کرد. در سال ۱۹۹۰ این موزه جایزه انجمن میراث فرهنگی هند را در بخش شهر بمبئی به خود اختصاص داد.

هال مرکزی در طبقه همکف گالری اصلی موزه است که آثار هنری از تمام موزه ها در آن به نمایش گذاشته شده است. با قدم زدن در این گالری گویی نگاهی اجمالی به هنر ۵۰۰۰ ساله هند می اندازید. در آنجا سفالینه هایی به شکل پیکره یا مجسمه حیوانات از تمدن دره سند مشاهده می کنید. برخی از آنها دست ساز بوده و مربوط به دوره پیش از مائوریان و گوپتاست است.

هنر دوره مغول نیز به واسطه نقاشی های نفیس از جمله پرتره «دانیال» با دستار مغولی به نمایش گذاشته شده است. از دیگر موارد قابل تامل در گالری اصلی طرح اولیه نقاشی است که ایده هایی را از چگونگی کار هنرمندان در اختیارتان قرار می دهد. همچنین نمونه های کلاسیکی از پشم سبز (جید) و اسلحه نیز در گالری به چشم می خورد.

لازم به ذکر است که پشم در هندوستان یافت نمی شد و از خاور دور به این کشور وارد می شد چراکه این محصول بسیار مورد توجه و اقبال حکمرانان مغول بود. گالری مجسمه های سفالی در طبقه اول آثار فوق العاده ای را از اماکن تاریخی در مناطق مختلف هند گردآوری کرده است و یکی از این آثار کلاسیک مجسمه «بودیساتوا، راهنمای مقدس در بودائیسم» است.

محوطه بین همکف و طبقه اول به عکس های ماقبل و ما بعد تاریخ تعلق دارد که به خوبی نامگذاری شده است و اطلاعات کافی را از جنبه های مختلف زندگانی در تمدن پنج هزار ساله رود سند در اختیار بازدیدکنندگان قرار می دهد. در بالکن اصلی موزه اشیائی نظیر عاج های حکاکی شده، نقره جات و دست ساخته های چوبی از قرن ۱۸ و ۱۹ به نمایش گذاشته شده است. بخشی از این محوطه به آثار نقاشی، عکس های حیرت انگیز و نسخه های خطی مصور اختصاص دارد که هر بازدید کننده ای را به وجد می آورد. در کنار گالری نقاشی، مجموعه هنرهای تزئینی نظیر جواهرات هندی، نقره جات، کوزه های لعابی و قلیان، برخی اقلام پشمی، قاشقی با دسته منحنی و کاسه هایی با برجسته نمایی بی نظیر از سنگ و رنگین کمانی از رنگ ها با ظاهری درخشان وجود دارد.

جذابیت نمونه های ارزشمند از هنر تبت و نپال و کتیبه های بودایی «تانکا» بازدیدکنندگان را از دور و نزدیک به این موزه می کشاند. داخل موزه گالری مجزایی وجود دارد که مفرغ های زیبای تبت در آن به نمایش درآمده است. گالری طبقه دوم برای علاقه مندان به ظروف چینی و بلوری جات، مجموعه گسترده ای از اشیاء هنری را از آقایان «راتان تاتا و دوراب تاتا» ارائه کرده است. در همان طبقه گالری های نقاشی از هنرمندان اروپایی وجود دارد. در این قسمت نمونه هایی از نقاشی مناظر از «کونستبل» و سایر هنرمندان نه چندان معروف وجود دارد. موزه همچنین جایگاه تاریخ طبیعی است که با کمک انجمن تاریخ طبیعی بمبئی گردآوری شده است. اولین اطاق این بخش مجموعه ای تحسین برانگیز از پرندگانی است که بر مبنای گونه طبقه بندی و نامگذاری شده است. در میان آنها چندین زاغ زیبا، مرغ ماهی خوار و کبک و قرقاول خودنمایی می کنند.

در ماه می سال ۲۰۱۴ موزه معروف شیواجی در بمبئی روش منحصر به فردی به نام «کلوپ موزه برای کودکان» را برای تعامل و آموزش به کودکان ابداع کرد. ایده آموزشی اختصاصی برای کوکان پیشتر در سال ۲۰۰۸ و در نمایشگاهی با عنوان «نمایشگاه اسباب بازی» با موفقیت چشمگیری به انجام رسید. در حال حاضر باشگاه مذکور یکبار در ماه (روز یکشنبه) با کارگاه های آموزشی و فعالیت های متنوع تشکیل می شود. هدف از برگزاری این دوره ها کمک به رشد فیزیکی کودکان و مهارت های فکری و توانایی آنها برای مشارکت های گروهی با استفاده از اطلاع رسانی و سایر ابزار نظیر برنامه های موضوعی و … است. در حال حاضر شهریه سالانه این موزه برای هر کودک ۲۲۰۰ روپیه در ازای دسترسی رایگان به کلیه فعالیت ها و همچنین داشتن مزایایی برای خانواده اعضاء مانند بازدید رایگان از موزه و دعوت منظم از آنهاست.

قدم بعدی موزه استفاده از فضای خالی موجود با مساحت بالغ بر بیش از ۳۰۰۰ مترمربع و اختصاص آن به «موزه کودکان» است (در سال ۲۰۱۶). در این بخش جدید برای کودکان نمایش برخی از آداب و رسوم واقعی و تاریخی هند، اسباب بازی های چوبی منحصر به فرد، کارگاه های آموزشی، جلسات هنری، ساخت عروسک های خیمه شب بازی، کوزه گری، صنایع دستی و برنامه های دیگر در نظر گرفته شده که هر ۲ سال یک بار برگزار خواهد شد.

از دیگر برنامه های ویژه و خاص این بخش می توان به نمایش «پانچاتانترا» سنتی که ۴۰۰ سال قدمت دارد، تاریخ چین، اسباب بازی ها و صنایع دستی ژاپن و دوره های راپا اشاره کرد. موارد فوق در قالب موزه ای برای کودکان تعبیه شده که علاقه به یادگیری موضوعات فرهنگی و فعالیت های خلاقانه را در آنها بیشتر خواهد کرد که البته به نظر می رسد در شهر بمبئی چندان هم سهل الوصول نیست.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *