حمل ونقل ایمن

به گزارش سایت خبری نوسازی ناوگان ;

ترابر نیوز:

درحالی‌ که حال‌وهوای سفرهای هوایی کشور متأثر از حادثه تلخ سقوط هواپیمای اوکراینی حامل جمعی از هموطنان ارجمندمان است، نگاهی به آمار و ایمنی شیوه‌های مختلف حمل و نقل می‌تواند نگرانی مسافران هوایی را تا حدی مرتفع کند.
حسب اعلام سازمان بین‌المللی هوانوردی غیرنظامی(ایکائو) به‌عنوان یک نهاد تخصصی سازمان ملل متحد با مأموریت هماهنگ‌سازی استانداردهای بین‌المللی پروازی و مدیریت خطوط هوایی در سطح جهان، تعداد تلفات غیرنظامی هوایی دنیا  طی ۱۰ سال گذشته بین حدود ۵۰ نفر تا حدود ۸۰۰ نفر در سال متغیر بوده است. بر همین اساس و با توجه به ترافیک هوایی موجود در سراسر جهان طی همین دوره تعداد سوانح هوایی بین حدود ۲ تا ۴.۷ در هر میلیون پرواز متغیر بوده است. این شاخص برای پروازهای ایران طی ۱۰ سال گذشته بین صفر تا حدود ۶۰ بوده است.
در یک نگاه کلی و با مقایسه آمار تلفات هواپیما با اولین وسیله‌ حمل‌ونقلی که به ذهن می‌رسد یعنی خودرو مشخص می‌شود احتمال تصادفات مرگبار با وسایل نقلیه موتوری (مانند ماشین، موتورسیکلت، اتوبوس و…) حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ برابر بیشتر از همین احتمال با هواپیما است و بواقع می‌توان گفت که سفرهای هوایی از امن‌ترین شیوه‌های سفر بوده و این میزان امنیت در سفرهای هوایی با پیشرفت و مجهزشدن هواپیماها، روز‌به‌روز در حال افزایش است.
مقایسه تعداد تلفات جاده‌ای جهان در سال‌های اخیر که طبق گزارش بانک جهانی حدود ۲/۱ تا ۳۵/۱ میلیون نفر فوتی(معادل مرگ یک انسان در هر ۲۵ ثانیه) و حدود ۶ تا ۷ میلیون نفر مصدوم (بالای یک ماه بستری) یا معلول بوده خود گویای اختلاف بسیار زیاد بین تلفات جاده‌ای و هوایی است.
طبق گزارش سال ۲۰۱۸ سازمان بهداشت جهانی، کشورهای با درآمد کمتر با ۱۲% جمعیت، ۱۶% ناوگان (غالباً فرسوده و نامناسب) ۴۶% قربانیان سوانح جاده‌ای را دارا هستند. ترابری جاده‌ای کشور ما (با ۱.۱% جمعیت جهان و ۱.۱% ناوگان عمدتاً فرسوده) در سال ۹۷ بیش از ۱۶ هزار نفر قربانی و ۲۷۰ هزار مصدوم و معلول داشته است. گرچه طی سال‌های اخیر با وجود افزایش تعداد وسایل نقلیه، شاخص تعداد تلفات به جمعیت کشور روند نزولی داشته لیکن توجه به صدمه اقتصادی این سوانح و تلفات آن که معادل ۵٪ تا ۷٪ کل تولید ناخالص ملی (۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار) برآورد می‌شود، خود گویای اهمیت نگاه ویژه به مقوله ایمنی در صنعت حمل‌ونقل است.
اما در مورد راه‌آهن استانداردهای جهانی نشان می‌دهد، ایمنی شبکه حمل‌ونقل ریلی در سطح جهان ۲۰ برابر بیشتر از جاده است و این استاندارد در کشوری مانند ایران که مهم‌ترین علت مرگ‌ومیر در آن تصادفات جاده‌ای است، بالاتر از این میزان است. البته میزان حوادث ریلی ایران نیز از میانگین جهانی بالاتر است (حوادث ریلی ایران حدود ۸ برابر میانگین حوادث ریلی اروپا است).
با بررسی وضعیت ۱۵ کشور صنعتی اروپایی، ارتباط بین میزان تلفات و تصادفات رانندگی و مسافر-کیلومتر ریلی طی شده به‌صورت معکوس است. بدین معنا که اگر سهم ریلی افزایش یابد میزان تلفات و تصادفات رانندگی کاهش یافته و با کاهش سهم ریلی، میزان تلفات و تصادفات رانندگی افزایش می‌یابد. طبق این آمار، تعداد تلفات سوانح ریلی این کشورها حدود ۲۷/۰ نفر در هر میلیون کیلومتر است و برای ایران حدود ۲ نفر در هر میلیون کیلومتر برآورد می‌شود. نکته قابل‌توجه در موضوع مسافرت‌های ریلی، فاصله زیاد تعداد سفرهای سالانه استفاده‌کنندگان از قطار در کشورهای صنعتی اروپایی با تعداد استفاده‌کنندگان از قطار در ایران است.
به‌عنوان ‌مثال، در کشوری چون آلمان، هر فرد به طور متوسط سالی ۱۵ سفر با قطار انجام می‌دهد ولی در ایران به‌طور متوسط هر فرد هر ۳-۴ سال یک بار سوار قطار می‌­شود.

در همه آمارهای ارائه شده اختلاف معناداری بین تلفات و سوانح کشور با کشورهای پیشرفته قابل مشاهده است که بخشی از آن معلول فرسوده‌بودن ناوگان یا تکنولوژی وسایل نقلیه مورد استفاده بوده و بخش دیگر آن ناشی از رشد سریع سطح و تعداد استفاده از ناوگان و وسایل حمل‌ونقلی در مقایسه با میزان افزایش آگاهی استفاده‌کنندگان و مدیران و تصمیم‌گیران حوزه ایمنی و حمل‌ونقل است.
پر واضح است که با توجه به اعداد و ارقام سوانح حمل‌ونقلی قسمت اعظم اقدامات باید در حوزه ترابری جاده‌ای متمرکز شود ولی این بدین معنا نخواهد بود که از موضوع افزایش ایمنی در حوزه‌های دیگر نظیر هوایی و ریلی به سادگی عبور کرد. کاهش عمر ناوگان هوایی و ریلی کشور و بهبود سطح تکنولوژی آن در کنار مکانیزه‌کردن سیستم‌های مراقبتی و کنترلی استاندارد از گام‌های اولیه در ارتقای ایمنی ترابری هوایی و ریلی است.
از این رو، بهبود وضعیت ایمنی، تنها با تلاش همه‌جانبه روی تمامی اجزای مرتبط و مؤثر بر موضوع حمل‌ونقل و در قالب تهیه و اجرای یک طرح جامع ملی ایمنی مبتنی بر سیاست‌های ایمنی و استانداردهای سفر ایمن قابل دستیابی است و برای حصول به آن می‌بایست ضمن تهیه گزارش‌های آماری و تدوین برنامه‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت به اولویت‌بندی طرح‌های اجرایی ایمنی اقدام کرد و ایمنی را به‌عنوان یک عامل تأثیرگذار بر اجتماع و اقتصاد مقدم بر منافع مادی و اقتصادی طرح‌ها قرار داد.

 

 

 

آرش سهیلی کارشناس ارشد مهندسی عمران

 

Let’s block ads! (Why?)

.
Leave a Reply